REGIO DORDRECHT - In delen van Dordrecht, Molenlanden, Sliedrecht en Papendrecht is in slootwater PFAS aangetroffen boven de risicogrens voor irrigatiewater van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Om gezondheidsrisico's te voorkomen adviseren de gemeenten en waterschappen daarom binnen dit gebied geen slootwater te gebruiken voor het beregenen van eetbare gewassen.

De nieuwe meetgegevens zijn afkomstig van stichting Moestuinherstel. De stichting bemonstert moestuinen en oppervlaktewater als onderdeel van het herstelprogramma van moestuinen. De resultaten zijn gedeeld met de waterschappen, gemeenten, omgevingsdienst OZHZ en GGD ZHZ.

Advies uitgebreid naar groter gebied
De recente metingen brengen de verontreiniging in slootwater binnen de vier gemeenten beter in beeld t.o.v. 2022 en de gemeten concentraties zijn soms hoger dan toen. Niet iedere sloot overschrijdt de risicogrens, maar op meerdere locaties zijn verhoogde waarden gemeten. Naar aanleiding van het moestuinonderzoek in 2022 gold al het advies om geen slootwater te gebruiken voor het beregenen van eetbare gewassen onder meer in moestuinen. Het advies geldt nu uit voorzorg voor het hele gebied dat op de kaart is aangegeven.

Wethouder Tanja de Jonge: "Dit is een zorgelijke constatering. Het laat zien hoe belangrijk het is dat we blijven meten, samenwerken en open delen wat we weten, zodat inwoners weten waar ze aan toe zijn en we mens en milieu kunnen beschermen. Tegelijk werken we aan concrete maatregelen: duidelijke gebruiksadviezen, oplossingen voor moestuinders en het aanspreken van vervuilers. Via onze VNG-motie ‘Op weg naar een PFAS-vrije samenleving’ dringen we ook aan op samenwerking om duurzame saneringsmethoden te ontwikkelen."

PFOA grootste aandeel in gemeten PFAS
PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) is een verzamelnaam voor chemische stoffen die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid van mens en milieu. In de PFAS-verontreiniging is vooral de stof PFOA aanwezig: ongeveer 95 procent van de gemeten PFAS-concentraties in het gebied bestaat uit PFOA. Het is bekend dat deze stof in verhoogde concentraties in de bodem voorkomt in de regio door uitstoot in het verleden door de fabriek van DuPont/Chemours. PFOA kan vanuit de bodem in het grondwater terechtkomen, en vervolgens in het slootwater.

Alternatief voor schoon water
De vier gemeenten sloten in juni 2024 een intentieverklaring met Chemours. In het daarbij behorende Plan van Aanpak Moestuinherstel is afgesproken dat bij een PFOA-verontreiniging boven de risicogrenswaarde van 350 nanogram per liter (ng/l) in slootwater een afdoende maatregel wordt genomen – op kosten van Chemours - naast het geven van het gebruiksadvies. Dat betekent dat er een alternatief komt, zodat inwoners schoon water hebben om hun moestuingewassen te beregenen. Hiermee wordt actief gewerkt aan het beperken van de gevolgen van verontreiniging.

Meer informatie

PFAS en gezondheid
Sommige PFAS kunnen bij langdurige of hoge blootstelling schadelijk zijn voor de gezondheid. Neem voor vragen over PFAS en de gezondheid contact op met GGD Zuid-Holland Zuid: 078 – 770 8500.

Moestuingebruik
Vragen over eten uit de moestuin? Kijk voor meer informatie op www.moestuinherstel.nl

Zwemmen
In heel Nederland gelden de volgende gezondheidsadviezen: zwem alleen in officiële zwemwateren en check vooraf de actuele waterkwaliteit via www.zwemwater.nl.

Vissen
Het voedingscentrum adviseert in heel Nederland: eet geen vis uit binnenwateren, omdat deze schadelijke stoffen kan bevatten.

Handige links
Kijk voor meer informatie en een overzicht van alle adviezen op www.pfasinfo.nl