DRECHTSTEDEN - Hoeveel PFAS zit er in het kraanwater in de Drechtsteden? Dat is sinds kort eenvoudig per postcode te bekijken dankzij een nieuwe postcodecheck van Greenpeace. De uitkomsten voor vier gemeenten uit de regio laten een opvallend verschil zien. In Dordrecht en Zwijndrecht komt de waarde uit boven de advieswaarde van het RIVM, terwijl Papendrecht en Sliedrecht daaronder blijven.

Het bedrijf Aquapeak uit Gorinchem heeft de Greenpeace-check voor de vier gemeenten geraadpleegd. Voor Dordrecht en Zwijndrecht komt de gemeten waarde uit op 4,9 nanogram PFAS per liter (ng/L). In Papendrecht en Sliedrecht ligt de waarde volgens de postcodecheck op minder dan 2,2 ng/L.

Daarmee ligt de waarde in Dordrecht en Zwijndrecht volgens de Greenpeace-check boven de advieswaarde van 4,4 ng/L die het RIVM hanteert, terwijl Papendrecht en Sliedrecht eronder blijven.

Wettelijke norm
De cijfers betekenen niet dat het kraanwater in Dordrecht of Zwijndrecht niet aan de wettelijke drinkwaternorm voldoet. De advieswaarde van het RIVM en de wettelijke drinkwaternorm zijn namelijk verschillende waarden.

De maximaal toegestane hoeveelheid PFAS in drinkwater is wettelijk vastgesteld op 100 ng/L. Het drinkwater in Dordrecht en Zwijndrecht voldoet hieraan. Het RIVM adviseert om Nederlands kraanwater gewoon te blijven drinken, ook wanneer de waarden boven de RIVM-advieswaarde uitkomen. Drinkwaterbedrijven controleren het water voortdurend en moeten daarbij voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen.

Opvallende verschillen
De verschillen tussen de vier gemeenten zijn opvallend in een regio waar PFAS vanwege de aanwezigheid van chemiebedrijf Chemours (voorheen DuPont) in Dordrecht al jarenlang onderwerp van gesprek is.

Aquapeak noemt als mogelijke verklaring voor de lagere waarde in Papendrecht dat het drinkwater voor die gemeente door drinkwaterbedrijf Oasen in Nieuw-Lekkerland wordt gezuiverd met membraanfiltratietechniek op basis van omgekeerde osmose. Het leidingwater in buurgemeente Alblasserdam komt overigens ook uit deze bron.

De lagere waarde in Sliedrecht komt volgens Aquapeak omdat de bron van het leidingwater voor die gemeente diep grondwater uit Lexmond is, waar de PFAS nog niet tot is doorgedrongen.

Uitstoot chemische industrie
De postcodecheck maakt niet duidelijk waar de PFAS in het kraanwater precies vandaan komt. De gemeten waarden kunnen daarom niet rechtstreeks aan een specifieke veroorzaker worden toegeschreven.

Voor inwoners van de Drechtsteden biedt de nieuwe Greenpeace-tool vooral een eenvoudige manier om de PFAS-waarde van het eigen kraanwater te bekijken. Wie benieuwd is naar de waarde op het eigen huisadres, kan de postcode van de woning zelf invullen in de Greenpeace-postcodecheck en direct zien welke meting voor de betreffende omgeving geldt. Greenpeace baseert de cijfers op basis van data van de tien waterbedrijven in Nederland.

Greenpeace stelt zelf dat PFAS-vervuiling in Nederland onder meer samenhangt met uitstoot en lozingen door de chemische industrie. PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die nauwelijks afbreken en zich daardoor langdurig in het milieu kunnen verspreiden.

Juridische stappen omwonenden
Of de Greenpeace-tool nog voor verrassende gezichten zorgt bij omwonenden van Chemours, is maar de vraag. Zo’n 30.000 inwoners hebben zich inmiddels aangesloten bij PFAS Vrij Green Claim, dat juridische stappen voorbereidt tegen het chemiebedrijf aan de Baanhoekweg in Dordrecht. De stichting wil via de rechter afdwingen dat Chemours stopt met de uitstoot en lozing van PFAS, de vervuiling opruimt en de schade aan inwoners vergoedt.

Greenpeace is overigens niet de eerste die kraanwater op PFAS heeft onderzocht. Papendrechter Karel Thieme van Aquapeak liet dit in 2019 al doen door de Afdeling Milieu en Gezondheid van de Vrije Universiteit Amsterdam. Uit dat onderzoek kwamen destijds duidelijke bevindingen over de aanwezigheid van PFAS vóór en na zuivering.