DORDRECHT/SLIEDRECHT - Predikanten uit Reformatorische kring staan bij hun achterban in hoog aanzien. Het reformatorisch gezinsblad Terdege besteedt in het vandaag uitgekomen meinummer zeven pagina's aan de in 1993 op 55 jarige leeftijd overleden Dordtse predikant A.D. Muilwijk.
Hij groeide eerst op in Rotterdam. Voordat hij zijn roeping vond, die hij als zijn "hoogste ambt" zag, was Muilwijk eigenaar van een meubelstoffeerderij in Sliedrecht.
Volgens dagblad de Dordtenaar waren 2500 mensen uit het gehele land bij de rouwdienst op 30 november 1993. Zij volgden in drie kerken de kerkelijke plechtigheid voor de overleden dominee A.D. Muilwijk (1937-1993).
Hij had een vertrouwde naam, want tussen 1985 en 1992 werd hij door bijna 30 gemeentes beroepen van zijn kerkgenootschap. Wel ging de Dordtse predikant elders vaak in de kerkdiensten voor van de oud gereformeerde gemeente in Nederland. Dat kwam mede door een tekort aan predikanten.
Als dominee Muilwijk ergens voor ging, zat de kerk stampvol, zo wordt in Terdege aangegeven.
* In 2003 kwam een boek uit over het werk en leven van de Dordtse predikant. 'Het hoogste ambt' is als titel ontleent aan zijn taakopvatting.
Talentvolle prediker
In het boek 'Het hoogste ambt' wordt de Dordtenaar als een markante persoonlijkheid in kerkelijk Nederland omschreven. "Deze talentvolle prediker was bedeeld met grote gaven van hoofd en hart. Hij diende de Oud Gereformeerde Gemeente van Nederland te Dordrecht van 1983 tot 1993. Hij genoot bekendheid als oprichter van de Stichting Ouderenzorg. Vele malen stak hij – soms met zijn kinderen – de oceaan over naar met zijn kerkelijke richting verbonden gemeentes."
In het boek wordt benadrukt dat Muilwijk een volstrekte eigen stijl had en een kernachtige manier van uitdrukken. Zijn citaten en gezegden over uiteenlopende onderwerpen zijn in ruim 120 kaderteksten opgenomen. Ds. Muilwijk was ondernemend en hij nam het initiatief tot bejaardentehuizen in Dordrecht en Barneveld.
Hoofddienst Nathanaëlkerk
In de Nathanaëlkerk aan de Dordtse Markettenweg van de oud gereformeerde gemeente in Nederland was de hoofddienst tijdens de uitvaart. Ds. Muilwijk woonde nog niet zo lang in de dienstwoning boven de kerk.
De uitvaartdienst kon worden gevolgd via lijnverbindingen in twee andere kerken in Krispijn: De Julianakerk en de Pauluskerk.
Alhoewel het overlijden in tijd dit jaar 33 jaar geleden is van de voorganger, blijft hij en ook andere predikanten in de aandacht. Het reformatorische gezinsblad Terdege, dat 5 mei bij de lezers op de mat ligt besteedt meermalen aandacht aan voorgangers, die in de harten van hun gelovigen een plek houden. Soms gaat dat eeuwen terug.
Dochter Wilma Verhoeve
De Dordtse dominee stond bij zijn kerkelijke achterban op een voetstuk. Volgens zijn dochter Wilma Verhoeve-Muilwijk (66) paste dat niet bij haar vader. Via haar herinneringen wordt een portret geschetst van de Dordtse predikant. Hij was volgens de familie een notoire roker en zei niet oud te worden. Na de slechte diagnose werd de vader van Wilma, zoals dat heet in kringen van haar kerk, in enkele weken weggenomen.
Tot dat moment was Muilwijk dag en nacht bezig met preken voorbereiden en schrijven, artikelen maken en brieven beantwoorden. Dat ging nog alleen met de pen, zo merkt zijn dochter op. De zaterdag had voor het gezin een andere uitstraling. Vader ging vaak uit vissen en dat gaf hem rust. Ook poetste hij die dag altijd alle schoenen en bakte pannenkoeken. De soep voor de zondag werd op zaterdag al gemaakt.
Lange stoet naar begraafplaats
Het uitzonderlijke uitstraling van Muilwijk bleek zeker op de dag van zijn uitvaart. Na de kerkelijke plechtigheid gingen de mensen lopend in een lange stoet naar de begraafplaats Essenhof.
Het verkeer kwam tot stilstaan in Krispijn. Mensen hielden hun pas in op trottoirs langs de route. De enorme lange stoet van mensen in het zwart was voor Dordtse begrippen een uniek beeld en dat leek te horen bij een andere tijd.
Daarom publiceerde krant De Dordtenaar een dag later een grote foto op de voorpagina van de lange stoet in het zwart met lang onderschrift.
Het graf op Essenhof van Muilwijk is niet alleen een blijvende herinnering aan hem. Naast zijn steen (foto onder artikel) liggen twee steentjes voor de jong overleden kleinkinderen Leanne en Jelier. De familie vond het een respectvolle plek bij het graf van opa.
Rabbijn Dasberg
In de historie zijn soms begrafenissen opgenomen met veel belangstelling. Toen de Dordtse rabbijn Samuel Dasberg – die met pensioen was gegaan in 1932 – in 1933 van met het Zwijndrechtse veer weer in Dordrecht terugkeerde was de belangstelling groot. Van het veer tot de Joodse begraafplaats aan de Achterweg was er ook sprake van een enorme belangstelling om de bekende Dordtenaar een laatste eer te bewijzen langs de kant van de weg.
Onderdeel Reformatorisch Dagblad-concern
Het verhaal van de op 55-jarige leeftijd overleden Dordtse predikant is bij de tijd gebracht in het familieblad Terdege. Dat is een onderdeel van de onderneming in Apeldoorn, waar ook het Reformatorisch Dagblad (RD) wordt uitgegeven.
De oudste dochter van de predikant, Wilma Verhoeve-Muilwijk (66), blikt met gepaste trots in het mei-nummer terug op het werk en leven van haar vader.
Terdege laat in een serie telkens kinderen van overleden predikanten aan het woord, die in de lezerskring van RD en Terdege bekendheid blijven genieten. Daarom is er in het blad zeven pagina's voor het verhaal van de Dordtse Muilwijk ingeruimd. Wilma Verhoeve vertelt dat haar vader zijn gehele leven was doortrokken van de ernst van het leven. Hij was gestempeld door godsvreze.
Gasthoofdredacteur Piet Verhoeve
De dochter van de nog steeds bekende predikant in kringen van de oud gereformeerde gemeentes in Nederland was gevraagd om haar vader te beschrijven, door gast-hoofdredacteur en haar oudste zoon Pieter Verhoeve (46). Pieter, nu burgemeester van Gouda, was twaalf jaar toen zijn opa Muilwijk overleed.
Zijn moeder vertelt, dat haar vader samen met Pieter psalm 130 las op zijn sterfbed. "Zo Gij, HEERE! de ongerechtigheden gadeslaat; HEERE! wie zal bestaan? Maar bij U is vergeving, opdat Gij gevreesd wordt."
Goede vader Muilwijk
Wilma Verhoeve benadrukt dat ze een goede vader heeft gehad, die niet oud mocht worden. "In zijn preekjas had hij wel een andere statuur", zo vertelt ze. De oudste dochter roemt de ootmoed van haar vader. Die nederigheid noemt zij onderdeel van zijn Godsbesef.
Of hij behouden zou zijn worden, was voor hem geen feit. Die onzekerheid knaagt aan meer mensen, die behoren tot bepaalde stromingen binnen de gereformeerde gezindten. "Hij kon maar moeilijk geloven dat het heil ook voor hem was", zo staat in Terdege.
Deze onzekerheid in geloven is een bekende waarneming van buitenstaanders.
Sociale houding
De dominee werd in zijn aardse jaren geroemd om zijn sociale houding tijdens bijvoorbeeld zijn bezoeken aan patiënten in het Refaja-ziekenhuis. Wilma herhaalt dat haar vader door veel mensen op een voetstuk was geplaatst. "Dat past niet bij hem."
De psalm tekst in de advertentie in het Reformatorisch Dagblad laat dat ook doorklinken en is buiten de reformatorische kringen niet direct verstaanbaar. ,,Uit den drek verhoogd" is de zin uit de psalm en dan onberijmd
Lezers van de Dordtenaar vonden deze zin weinig respectvol over de overleden dominee, toen dat in de krant werd geciteerd. Een lezer uit Sliedrecht schreef daarna in een ingezonden brief: ,,De journalist heeft alleen beschreven zoals het is gegaan."
Twee voorgangers uit het kerkverband werkten mee aan de rouwdienst en de plechtigheid bij het graf op 30 november 1993 voor ds. Muilwijk: Ds. D. Monster uit Barneveld en ds. T. Klok uit Kinderdijk waren de voorgangers.
Het was wel een koude dag. Dat weerhield niemand ervan de luisteren naar de lange toespraken bij het graf in het oude monumentale deel van begraafplaats Essenhof.
Levensloop van A.D. Muilwijk
A. D. (Abraham Dirk) Muilwijk werd geboren op 10 december 1937. Voor zijn toelating als student was hij eigenaar van een meubelstoffeerderij in Sliedrecht. Op 18 februari 1982 werd hij toegelaten als student van het kerkverband.
Zijn leermeester was ds. C. Smits, door wie hij op 13 april 1983 bevestigd werd als lerend ouderling in de gemeente van Dordrecht. Ds. Smits bevestigde hem op 26 juni 1985 ook tot predikant van deze gemeente, met de tekst Jesaja 52:7. Ds. Muilwijk vervulde een belangrijke plaats binnen het kerkverband van de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland. Hij was voorzitter van Deputaten ouderenzorg en van het Deputaatschap onderwijszaken. Ook was de predikant lid van Deputaten voor Correspondentie met de Hoge Overheid, van Deputaten voor het Kerkelijk Bureau, en lid van de Commissie van Onderzoek (voor de toelating tot het predikambt) en van de classicale commissie ter beoordeling van uitkeringen bij Bijzondere Noden.
